Psychologia Rozwoju Człowieka, często określana mianem psychologii rozwojowej, to dziedzina nauki zajmująca się systematycznym badaniem zmian zachodzących w psychicznym i społecznym funkcjonowaniu człowieka na przestrzeni całego życia. Analizuje zarówno aspekty biologiczne, jak i środowiskowe wpływające na rozwój, koncentrując się na procesach adaptacyjnych, dojrzewaniu poznawczym, emocjonalnym i społecznym.
Początki psychologii rozwojowej sięgają XIX wieku, kiedy to badacze tacy jak Wilhelm Preyer zaczęli prowadzić systematyczne obserwacje rozwoju dzieci. Kluczowe koncepcje wywodzą się z prac Jean'a Piageta, który opisał stadia rozwoju poznawczego, oraz Eriksona, który sformułował teorię rozwoju psychospołecznego. Publikacje Zygmunta Freuda dotyczące psychoseksualnego rozwoju również miały istotny wpływ. W ciągu XX wieku dziedzina ta rozwinęła się, integrując perspektywy behawioryzmu, teorii uczenia się społecznego i psychologii humanistycznej.
Obecnie, psychologia rozwojowa charakteryzuje się podejściem interdyscyplinarnym, uwzględniającym wpływ genetyki, neurologii, socjologii i antropologii. Badania koncentrują się nie tylko na dzieciństwie i adolescencji, ale również na dorosłości i starości. Przykładowo, badania nad plastycznością mózgu wskazują na możliwość rozwoju i zmian w funkcjonowaniu poznawczym także w późniejszych latach życia. Studia przypadków osób starszych, aktywnie uczestniczących w procesie uczenia się, potwierdzają tę tezę. Z kolei badania longitudinalne, śledzące rozwój jednostek przez wiele lat, pozwalają na lepsze zrozumienie czynników ryzyka i protekcyjnych w różnych okresach życia.
Współczesna psychologia rozwojowa dąży do tworzenia modeli holistycznych, uwzględniających złożoność interakcji między różnymi aspektami rozwoju. Zrozumienie tych procesów jest kluczowe dla wspierania optymalnego rozwoju człowieka na każdym etapie życia.