Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów (PKPiR), tłumaczona również jako Księga Przychodów i Rozchodów dla celów podatkowych, jest uproszczoną formą ewidencji księgowej przeznaczoną dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na mniejszą skalę w Polsce. Definiuje się ją jako szczegółowy rejestr zdarzeń gospodarczych, mający na celu ustalenie dochodu do opodatkowania. PKPiR, w formie cyfrowej (często w formacie PDF) lub tradycyjnej, stanowi podstawę do obliczenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) lub prawnych (CIT), w zależności od formy prawnej prowadzonej działalności.
Główne koncepcje PKPiR obejmują ewidencjonowanie przychodów (wpływów pieniężnych lub innych aktywów, które zwiększają wartość przedsiębiorstwa) i kosztów (wydatków poniesionych w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania ich źródła). Rejestrowane są również zakupy towarów handlowych i materiałów, wynagrodzenia pracowników, amortyzacja środków trwałych oraz inne wydatki bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością. Szczegółowe zasady prowadzenia PKPiR reguluje Rozporządzenie Ministra Finansów. Prawidłowe prowadzenie księgi wymaga chronologicznego i rzetelnego dokumentowania wszystkich operacji gospodarczych, w oparciu o odpowiednie dowody księgowe, takie jak faktury VAT, rachunki, dowody wewnętrzne.
Dostępność PKPiR w formacie PDF ułatwia przedsiębiorcom prowadzenie księgowości samodzielnie lub przy wsparciu biura rachunkowego. Wiele programów księgowych oferuje możliwość eksportu danych do PDF, co ułatwia archiwizację i przesyłanie dokumentów do urzędu skarbowego w przypadku kontroli. Należy pamiętać, że elektroniczna wersja PKPiR musi być zabezpieczona przed nieautoryzowanymi zmianami i dostępem, a przedsiębiorca jest zobowiązany do przechowywania jej w sposób umożliwiający szybki dostęp i odczyt.