Podręcznik to zasadniczo książka, która systematycznie i kompleksowo omawia dany temat, przeznaczona do użycia w procesie edukacyjnym, zwłaszcza w szkołach i na uczelniach. Jego głównym zadaniem jest ułatwienie uczenia się poprzez prezentację wiedzy w uporządkowany i zrozumiały sposób. Podręczniki są często integralną częścią programu nauczania, ściśle powiązane z określonymi celami edukacyjnymi.
W edukacji, podręczniki służą jako główne źródło wiedzy dla uczniów i studentów. Nauczyciele i wykładowcy wykorzystują je do strukturyzowania zajęć, zadawania prac domowych i przygotowywania egzaminów. Korzyści z używania podręczników są liczne: zapewniają spójny i rzetelny materiał, ułatwiają powtarzanie i utrwalanie wiedzy, a także rozwijają umiejętność samodzielnej nauki.
Podręczniki różnią się od innych źródeł, takich jak artykuły naukowe czy strony internetowe, przede wszystkim zakresem i przeznaczeniem. Artykuły naukowe koncentrują się na wąskich, specjalistycznych tematach, a strony internetowe często oferują informacje fragmentaryczne i nierzetelne. Podręczniki natomiast przedstawiają kompleksowy przegląd danej dziedziny, napisany w sposób przystępny dla danego poziomu edukacji. Dodatkowo, podręczniki przechodzą proces recenzji, co zwiększa ich wiarygodność.
Przykładem może być podręcznik do matematyki dla liceum, który systematycznie omawia zagadnienia algebry, geometrii i trygonometrii, prezentując teorię, przykłady i zadania do samodzielnego rozwiązania. Zawiera definicje pojęć, dowody twierdzeń, a także ćwiczenia o różnym stopniu trudności, co pozwala uczniom na stopniowe opanowywanie materiału.