Myślenie Architekturą, autorstwa szwajcarskiego architekta Petera Zumthora, to nie tylko zbiór esejów, ale przede wszystkim manifest filozofii projektowania skoncentrowanej na sensorycznym doświadczeniu przestrzeni i materialności. Dzieło to, choć krótkie objętościowo, stanowi kluczową pozycję w zrozumieniu współczesnego podejścia do architektury, odrzucającego powierzchowne trendy na rzecz głębokiej refleksji nad istotą budowania.
Głównym konceptem książki jest idea "atmosfery". Zumthor definiuje atmosferę jako kompleks bodźców sensorycznych – dźwięku, światła, zapachu, faktury – które wspólnie tworzą unikalne, emocjonalne doświadczenie przestrzeni. Architekt, według Zumthora, powinien świadomie kształtować te bodźce, aby wywołać u użytkownika określone odczucia i wrażenia. Nie chodzi jedynie o estetykę wizualną, ale o angażowanie wszystkich zmysłów w procesie percepcji architektury.
Kolejnym istotnym elementem jest podkreślenie roli materiału. Zumthor przykłada ogromną wagę do autentyczności materiałów budowlanych, ich faktury, ciężaru i sposobu, w jaki starzeją się z upływem czasu. Wybór materiału nie jest przypadkowy, ale wynika z głębokiego zrozumienia jego właściwości i potencjału do tworzenia specyficznej atmosfery. Architektura, w rozumieniu Zumthora, powinna być trwała i odporna na przemijanie, a materiały powinny "mówić same za siebie", oddając hołd naturze i procesowi tworzenia.
Myślenie Architekturą stanowi krytykę powierzchownego i zuniformizowanego podejścia do projektowania, propagowanego przez architekturę spektaklu. Zumthor zachęca do spowolnienia, refleksji i powrotu do fundamentalnych wartości, takich jak funkcjonalność, trwałość i harmonia z otoczeniem. Jego esej jest zaproszeniem do ponownego odkrycia sensu architektury, wykraczającego poza czysto estetyczne doznania.