Podstawy Automatyki, autorstwa Marka Żelaznego, to uznany w Polsce podręcznik akademicki wprowadzający studentów w świat automatyki. W swojej istocie, automatyka zajmuje się projektowaniem i implementacją systemów, które mogą operować bez ciągłej interwencji człowieka. Definiuje się ją jako interdyscyplinarną dziedzinę inżynierii, wykorzystującą wiedzę z zakresu elektrotechniki, mechaniki, informatyki i teorii sterowania.
Geneza współczesnej automatyki sięga prac Jamesa Watta nad regulatorem obrotów maszyny parowej w XVIII wieku, jednak intensywny rozwój nastąpił w XX wieku wraz z pojawieniem się teorii sterowania i komputerów. Podstawy Automatyki Żelaznego przedstawiają ewolucję tej dziedziny, omawiając zarówno klasyczne metody sterowania PID, jak i bardziej zaawansowane techniki, takie jak sterowanie adaptacyjne czy predykcyjne. Książka prezentuje fundamentalne zagadnienia modelowania systemów dynamicznych, analizy stabilności, syntezy regulatorów oraz implementacji algorytmów sterowania.
Aktualne rozumienie automatyki wykracza poza tradycyjne sterowanie procesami przemysłowymi. W kontekście Przemysłu 4.0, automatyka integruje się z Internetem Rzeczy (IoT), uczeniem maszynowym i analizą dużych zbiorów danych (Big Data). Przykładowo, w badaniach nad inteligentnymi sieciami elektroenergetycznymi (smart grids), algorytmy sterowania adaptacyjnego, omówione w Podstawach Automatyki, wykorzystywane są do optymalizacji przepływu energii i stabilizacji systemu. Innym przykładem jest robotyka, gdzie algorytmy sterowania ruchem, bazujące na wiedzy z teorii sterowania, umożliwiają precyzyjne i bezpieczne wykonywanie zadań przez roboty.
Podstawy Automatyki Marka Żelaznego, mimo swojego akademickiego charakteru, prezentują praktyczne aspekty projektowania systemów automatyki, stanowiąc solidne fundamenty dla przyszłych inżynierów.