Podręcznik, w kontekście edukacji, to zorganizowany zbiór informacji na dany temat, opracowany specjalnie do nauczania i uczenia się. Wykorzystywany jest powszechnie w szkołach i na uniwersytetach jako podstawowe narzędzie pracy, zapewniające ustrukturyzowaną ścieżkę edukacyjną. Służy on przede wszystkim do wprowadzenia uczniów i studentów w nowe zagadnienia, tłumaczenia skomplikowanych teorii, prezentowania faktów oraz proponowania ćwiczeń utrwalających wiedzę.
Korzyści płynące z używania podręczników są liczne. Przede wszystkim, oferują one systematyczne i kompleksowe podejście do tematu. W przeciwieństwie do fragmentarycznych informacji dostępnych w Internecie czy w artykułach naukowych, podręcznik przedstawia zagadnienie w uporządkowany sposób, budując wiedzę krok po kroku. Dodatkowo, dobre podręczniki często zawierają zadania, pytania kontrolne i podsumowania rozdziałów, które pomagają studentom w utrwaleniu materiału.
Różnica między podręcznikiem a, na przykład, artykułem naukowym lub stroną internetową jest znacząca. Artykuły naukowe prezentują zazwyczaj wyniki badań, często skupiają się na wąskim aspekcie danego tematu i zakładają pewną wiedzę bazową u czytelnika. Strony internetowe mogą być bardzo różnorodne pod względem jakości i rzetelności informacji. Podręczniki natomiast są recenzowane i redagowane, co zapewnia wyższy standard merytoryczny i metodyczny.
Przykładem może być podręcznik do "Podstaw Programowania w języku Python". Taki podręcznik, oprócz teorii dotyczącej składni języka i konstrukcji programistycznych, zawierałby również przykłady kodu, ćwiczenia do samodzielnego wykonania oraz wyjaśnienia dotyczące typowych błędów i sposobów ich rozwiązywania. Jego celem byłoby nauczenie studenta podstaw programowania od zera, prowadząc go przez kolejne etapy zdobywania umiejętności.