Podręcznik, czyli tekst podręcznikowy, to zbiór wiedzy na dany temat, uporządkowany i opracowany specjalnie z myślą o nauczaniu. W szkołach i na uczelniach podręczniki służą jako podstawowe źródło informacji, wokół którego konstruowane są zajęcia. Zadaniem podręcznika jest przedstawienie fundamentalnych koncepcji, definicji, teorii i przykładów w sposób zrozumiały dla uczącego się.
Głównym celem podręcznika jest ułatwienie procesu uczenia się. Dobrze napisany podręcznik charakteryzuje się jasną strukturą, logiczną argumentacją, adekwatnymi ilustracjami oraz pytaniami kontrolnymi, które pomagają w utrwaleniu wiedzy. Dla studentów podręczniki stanowią nieocenione wsparcie, ponieważ oferują kompleksowe i sprawdzone informacje w jednym miejscu. Pomagają zrozumieć i zapamiętać materiał, a także przygotować się do egzaminów.
Podręczniki różnią się od innych źródeł, takich jak artykuły naukowe w czasopismach (journals) czy informacje zamieszczone na stronach internetowych, przede wszystkim poziomem szczegółowości i przeznaczeniem. Artykuły naukowe koncentrują się na konkretnych badaniach lub problemach, często prezentując specjalistyczną wiedzę. Strony internetowe mogą zawierać różnorodne informacje, ale ich wiarygodność i jakość bywają zróżnicowane. Podręczniki natomiast, przechodzą proces redakcji i weryfikacji, co gwarantuje ich rzetelność i aktualność.
Przykładowo, podręcznik do biologii zatytułowany "Biologia Campbella" kompleksowo omawia zagadnienia z zakresu genetyki, ekologii, anatomii i fizjologii roślin i zwierząt. Zawiera liczne ilustracje, wykresy i opisy eksperymentów, co znacznie ułatwia zrozumienie skomplikowanych procesów biologicznych.
Choć "Harvardzki Poradnik Skutecznego Uczenia Się" nie jest podręcznikiem w ścisłym tego słowa znaczeniu, pełni podobną rolę – dostarcza systematycznej wiedzy, ale dotyczącej efektywnych metod nauki, a nie konkretnej dziedziny wiedzy.