
Etyka w praktyce pielęgniarskiej odnosi się do zbioru norm i wartości moralnych, które regulują postępowanie pielęgniarek w ich codziennej pracy. Definiuje ona obowiązki pielęgniarki wobec pacjenta, jego rodziny, współpracowników i społeczeństwa, mając na celu zapewnienie najwyższej jakości opieki z poszanowaniem godności i praw człowieka.
Początki refleksji etycznej w pielęgniarstwie sięgają Florencji Nightingale, która kładła nacisk na uczciwość, współczucie i troskę o pacjenta. Rozwój etyki pielęgniarskiej był ściśle związany z ewolucją zawodu pielęgniarki oraz ze zmianami społecznymi i kulturowymi. Powstanie kodeksów etycznych dla pielęgniarek na szczeblu krajowym i międzynarodowym stanowiło ważny krok w profesjonalizacji zawodu i ugruntowaniu jego etycznych fundamentów.
Obecnie etyka w praktyce pielęgniarskiej rozumiana jest jako proces ciągłej refleksji i podejmowania decyzji w oparciu o zasady moralne, wiedzę fachową i indywidualne wartości. Pielęgniarki stają przed licznymi dylematami etycznymi, wynikającymi z postępu technologicznego, niedoboru zasobów, zmieniających się oczekiwań pacjentów oraz różnorodności kulturowej społeczeństwa.
Badania empiryczne często analizują postawy pielęgniarek wobec konkretnych dylematów, takich jak prawo pacjenta do odmowy leczenia, eutanazja czy aborcja. Studia przypadków opisują sytuacje, w których pielęgniarki musiały podjąć trudne decyzje etyczne, balancing dobro pacjenta z jego autonomią. Na przykład, case study pacjenta nieuleczalnie chorego, który odmawia podtrzymywania życia, uwidacznia konflikt pomiędzy obowiązkiem ratowania życia a poszanowaniem woli pacjenta.
Współczesne podejście do etyki pielęgniarskiej kładzie nacisk na kompetencje etyczne pielęgniarek, obejmujące umiejętność rozpoznawania dylematów etycznych, analizowania ich, podejmowania racjonalnych decyzji i ponoszenia za nie odpowiedzialności. Edukacja etyczna oraz dostęp do konsultacji z etykami klinicznymi są kluczowe dla wspierania pielęgniarek w rozwiązywaniu problemów etycznych w ich codziennej praktyce.