Esej o człowieku Ernsta Cassirera, w polskim przekładzie jako "An Essay on Man", to fundamentalne dzieło z zakresu filozofii kultury, antropologii filozoficznej i epistemologii. Definiuje się je jako próbę zrozumienia istoty ludzkiej poprzez analizę jej form symbolicznych, takich jak język, mit, religia, sztuka i nauka. Cassirer odrzuca tradycyjne definicje człowieka jako animal rationale, argumentując, że jest on przede wszystkim animal symbolicum – istotą tworzącą i posługującą się symbolami.
Geneza Eseju sięga lat 30. XX wieku, okresu narastających napięć politycznych i ideologicznych w Europie. Cassirer, zmuszony do emigracji z powodu swojego żydowskiego pochodzenia i liberalnych poglądów, poszukiwał uniwersalnych fundamentów ludzkiej kultury, które mogłyby stanowić antidotum na totalitarne ideologie. Rozwój koncepcji przedstawionych w Eseju opierał się na wcześniejszych pracach Cassirera, szczególnie na jego monumentalnej Filozofii form symbolicznych. W Eseju autor syntetyzuje i upraszcza swoje wcześniejsze, bardziej złożone argumenty, czyniąc je bardziej dostępnymi dla szerszego grona czytelników.
Obecne rozumienie Eseju o człowieku koncentruje się na jego aktualności w kontekście współczesnych debat dotyczących natury człowieka, kultury i poznania. Badacze podkreślają znaczenie koncepcji form symbolicznych dla zrozumienia różnorodności kulturowej i roli języka w kształtowaniu ludzkiego doświadczenia. Przykładem może być analiza roli języka w kształtowaniu tożsamości narodowej, gdzie język traktowany jest jako forma symboliczna konstytuująca poczucie przynależności i odrębności (por. badania Benedicta Andersona dotyczące "wspólnot wyobrażonych"). Innym przykładem jest wykorzystanie teorii Cassirera w badaniach nad sztuczną inteligencją, gdzie próbuje się zrozumieć, jak można odtworzyć procesy symboliczne zachodzące w ludzkim umyśle.
Krytyka Eseju często dotyczy jego optymistycznego spojrzenia na potencjał rozumu i kulturę symboliczną. Niektórzy badacze zarzucają Cassirerowi niedocenianie roli czynników materialnych i społecznych w kształtowaniu ludzkiego życia. Niemniej jednak, Esej o człowieku pozostaje ważnym punktem odniesienia dla wszystkich, którzy pragną zgłębić problematykę natury ludzkiej i jej miejsca w świecie.