Celem niniejszego artykułu jest analiza Arkusz Badania Gotowości Szkolnej (ABGS), popularnego narzędzia diagnostycznego w polskiej praktyce edukacyjnej. Pytanie, na które staramy się odpowiedzieć, dotyczy skuteczności i aktualności ABGS w kontekście zmieniających się potrzeb i możliwości współczesnych dzieci rozpoczynających edukację. Czy tradycyjne mierniki gotowości szkolnej, takie jak te zawarte w ABGS, są nadal adekwatne w świetle współczesnych badań nad rozwojem dziecka i różnorodnością doświadczeń przedszkolnych?
ABGS, zazwyczaj dostępny w formacie PDF, jest narzędziem diagnostycznym przeznaczonym do oceny gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej. Obejmuje szereg obszarów, takich jak: rozwój poznawczy (m.in. spostrzegawczość, pamięć), rozwój językowy (m.in. słownictwo, umiejętność rozumienia poleceń), rozwój społeczno-emocjonalny (m.in. umiejętność współpracy, kontrola emocji) i rozwój motoryczny (m.in. sprawność manualna). Krytycy wskazują, że ABGS może być zbyt normatywny, nie uwzględniając indywidualnego tempa rozwoju każdego dziecka i potencjalnie prowadząc do przedwczesnego etykietowania dzieci jako „niegotowych”. Dodatkowo, debata toczy się wokół kwestii kulturowej wrażliwości ABGS i jego adekwatności dla dzieci z różnych środowisk społeczno-ekonomicznych.
Alternatywne podejścia, takie jak diagnoza funkcjonalna, podkreślają znaczenie obserwacji dziecka w naturalnych sytuacjach edukacyjnych i dostosowywania programów nauczania do jego indywidualnych potrzeb. Badania wskazują na konieczność uwzględniania czynników środowiskowych i rodzinnych w ocenie gotowości szkolnej. Konieczne jest również ciągłe dostosowywanie narzędzi diagnostycznych, takich jak ABGS, do zmieniających się standardów edukacyjnych i wyników najnowszych badań nad rozwojem dziecka.
Podsumowując, ABGS pozostaje ważnym narzędziem w polskim systemie edukacji, ale wymaga krytycznej analizy i potencjalnego doprecyzowania w świetle współczesnych badań. Przyszłe badania powinny skupić się na opracowaniu bardziej zindywidualizowanych i elastycznych metod oceny gotowości szkolnej, uwzględniających różnorodność doświadczeń i potrzeb dzieci.