Sprawdzian z opium w rosole, a dosłownie "test z opium w rosole", to idiom w języku polskim oznaczający sprawdzanie wiedzy lub umiejętności w absurdalny, nieadekwatny sposób. Innymi słowy, to sytuacja, w której wymaga się od kogoś umiejętności zupełnie niezwiązanych z daną dziedziną, a od wyniku zależy ocena jego kompetencji.
Rozważmy to krok po kroku:
- Ustal kontekst: Istnieje pewna sytuacja, problem lub umiejętność, którą chcemy ocenić. Na przykład, kompetencje pracownika w dziale marketingu.
- Wprowadź absurdalny test: Zamiast ocenić faktyczne umiejętności marketingowe (np. tworzenie kampanii reklamowych, analiza rynku), zadajemy test z wiedzy o historii rolnictwa w XIX wieku. Przykład: Szef pyta pracownika o specyfikę uprawy maku lekarskiego.
- Oczekuj związku: Pomimo braku związku, zakładamy, że wynik testu odzwierciedla kompetencje w dziedzinie marketingu. Im lepiej pracownik poradzi sobie z pytaniami o rolnictwo, tym bardziej uważa się go za kompetentnego marketingowca.
- Brak logiki: Kluczowym elementem jest brak logicznego połączenia między testem a ocenianą kompetencją. Wiedza o maku lekarskim nie przekłada się na umiejętności marketingowe.
Przykład: Ocena umiejętności kierowcy na podstawie jego wiedzy o budowie silnika odrzutowego to kolejny "sprawdzian z opium w rosole". Kierowca może doskonale prowadzić samochód, nie mając pojęcia o silnikach odrzutowych.
Dlaczego to ważne? Świadomość tego idiomu pomaga nam identyfikować i kwestionować nieadekwatne metody oceny. Użycie adekwatnych metod oceny (np. portfolio, rozmowa kwalifikacyjna oparta na konkretnych przykładach z przeszłości) jest kluczowe do sprawiedliwej oceny kompetencji. Unikanie "sprawdzianu z opium w rosole" pozwala efektywniej identyfikować talenty i wspierać rozwój pracowników.
Praktyczne zastosowanie: Podczas rekrutacji, skoncentruj się na pytaniach, które bezpośrednio sprawdzają umiejętności potrzebne na danym stanowisku. Nie zadawaj pytań, które są interesujące, ale nie mają związku z pracą.