Hej! Czeka Cię sprawdzian z historii o okresie międzywojennym? Bez obaw! Rozłożymy ten temat na czynniki pierwsze, żeby nic Cię nie zaskoczyło.
Co to w ogóle "okres międzywojenny"?
Wyobraź sobie, że masz dwie wielkie imprezy. Pierwsza się skończyła, druga jeszcze się nie zaczęła. To, co jest pomiędzy, to właśnie okres międzywojenny. Konkretnie, mówimy o latach 1918-1939. Czyli od zakończenia I wojny światowej do wybuchu II wojny światowej. To krótki, ale bardzo intensywny czas w historii.
Traktat Wersalski: Nowy porządek świata
Po I wojnie światowej trzeba było posprzątać bałagan. Zrobiono to na konferencji w Wersalu. Powstał tam Traktat Wersalski. To taki dokument, który ustalił nowe granice, zasady i kary dla Niemiec.
Pomyśl o tym jak o zasadach gry po trudnym meczu. Niemcy straciły część terytoriów, musiały płacić odszkodowania (reparacje) i ograniczyć armię. To miało zapobiec kolejnej wojnie. Czy się udało? No, historia pokazuje, że nie do końca.
Liga Narodów: Próba utrzymania pokoju
Żeby uniknąć powtórki z rozrywki (czyli kolejnej wojny), utworzono Ligę Narodów. To taka międzynarodowa organizacja. Miała rozwiązywać konflikty dyplomatycznie, bez użycia siły.
Wyobraź sobie Ligę Narodów jako klasową radę, która ma rozwiązywać spory między uczniami. Niestety, Liga Narodów nie miała silnej pozycji i nie zawsze potrafiła skutecznie interweniować. Na przykład, nie zapobiegła agresji Japonii na Chiny czy Włoch na Etiopię. Co o tym świadczyło? Że organizacja była słaba i bezsilna.
Wielki Kryzys: Problemy gospodarcze
W latach 30. XX wieku świat dotknął Wielki Kryzys. To był poważny krach gospodarczy. Zaczęło się od załamania na giełdzie w Nowym Jorku w 1929 roku. Pamiętaj tę datę.
Pomyśl o tym jak o sytuacji, gdy nagle wszyscy w Twojej klasie przestają kupować drugie śniadanie. Szybko zaczynają padać sklepiki, ludzie tracą pracę i wszyscy mają mniej pieniędzy. Wielki Kryzys spowodował wzrost bezrobocia, ubóstwa i napięć społecznych. A więc było biednie i źle w sferach finansowych.
Systemy polityczne: Demokracja, Totalitaryzm, Autorytaryzm
W okresie międzywojennym pojawiły się różne systemy polityczne. Ważne, żeby je rozróżniać. Demokracja to rządy ludu, gdzie obywatele mają wpływ na władzę. Na przykład, Polska po I wojnie światowej była demokracją. Ale to nie trwało długo.
![Karty pracy historia [ w załączniku ] - Brainly.pl](https://pl-static.z-dn.net/files/d10/1c216167353f90d953ee03eca374c556.jpg)
Totalitaryzm to system, w którym państwo kontroluje całe życie obywateli. Przykładem są Związek Radziecki (komunizm) pod rządami Stalina i Włochy (faszyzm) pod rządami Mussoliniego. Władza jest w rękach jednej partii i nie ma żadnej wolności. A wszystko co robią obywatele, jest sterowane przez państwo. Niczym nie masz prawa się zająć, jeśli nie chcesz.
Autorytaryzm to system, w którym władza jest skupiona w rękach jednej osoby lub grupy. Ale nie ma tak totalnej kontroli jak w totalitaryzmie. Na przykład, Polska po przewrocie majowym Piłsudskiego była państwem autorytarnym. Można więc powiedzieć, że autorytaryzm to taki totalitaryzm light.
Podsumowanie
Okres międzywojenny to czas pełen wyzwań i zmian. Ważne, żeby pamiętać o Traktacie Wersalskim, Lidze Narodów, Wielkim Kryzysie i różnych systemach politycznych. Zrozumienie tych zagadnień pomoże Ci dobrze napisać sprawdzian!